Oké, voor degenen onder jullie die deze film niet alleen niet geweldig vinden, maar ook ronduit verschrikkelijk: we roepen jullie op.
Wij hier bij EsdoornHorst maak er een punt van om betrokken te blijven bij onze lezers (als je onze epische commentaarsecties niet hebt gezien) en meestal - zij het na veel discussie - bereiken onze forums een soort evenwicht van meningen - al was het maar in de gebruikelijke links, rechts, midden spectrum.
De reactie op Wijk 9 , Neil Blomkamps speelfilmdebuut over buitenaardse vluchtelingen die in Johannesburg, Zuid-Afrika wonen, was verrassend. Terwijl de film geld verdient veel lof van critici ( inclusief wij ) en genoten van een sterk openingsweekend aan de kassa zweeft er nog steeds een minderheidsmening rond dat deze film niet zo geweldig is als mensen zeggen. En ondanks de lovende woorden van vrijwel iedereen op de EsdoornHorst medewerkers, is er een aantal krachtig geuite kritiek geuit door een aanzienlijk deel van ons lezerspubliek.
Dus laten we erover praten! Wat is er zo goed (of zo fout) aan Wijk 9 ?
[WAARSCHUWING: dit artikel bevat zware spoilers over Wijk 9 ]
DE ANALOGIEBENADERING
Oké, dus de olifant in de kamer die we als eerste moeten aanspreken is de hele Alien/Refugee-analogie Wijk 9 (opzettelijk of incidenteel - ik weet zeker dat het beide zal zijn) inspireert. Deze kwestie alleen al heeft tot sterke meningsverschillen geleid over de vraag of de film deze specifieke narratieve benadering had moeten volgen en/of daarin slaagt.
Wat betreft de vraag of de film al dan niet de analoge aanpak had moeten volgen: niet echt iemand (behalve de filmmakers) mag dit zeggen. Ik wil echter wel zeggen dat sciencefiction op zijn BEST altijd over het vertellen van analoge verhalen ging – iets fantastisch als overdrijving voor iets reëels en relevants – en wanneer het genre te ver naar het ‘iets fantastische’ einde der dingen neigt, zonder tegemoet te komen aan het ‘iets’. 'Reëel en relevant' deel wordt sci-fi weinig meer dan een speeltuin voor nerds.
Wijk 9 nam een gedurfde (riskante?) stap met zijn verhalende invalshoek. Maar na twee vertoningen van de film blijf ik volhouden dat hij slaagt - niet alleen omdat hij mijn geest aan het denken zet voorbij de fantastische elementen van sci-fi en over de wereld om mij heen - maar omdat het dat doet, terwijl het nooit nalaat de verbeelding voldoende te voeden. Wijk 9 dwong me ook om (voor de eerste keer) kritisch te zijn over bepaalde conventies van het sci-fi-genre die (IMHO) al lang onbetwist zijn gebleven:
Waarom gaan we er altijd van uit dat buitenaardse wezens met geavanceerde technologie automatisch 'beter' zijn dan wij?
Wat als de buitenaardse samenleving net zo gebrekkig en vaak disfunctioneel zou zijn als de menselijke samenleving?
Blomkamp maakte dat zelf duidelijk tijdens de wedstrijd Wijk 9 panel op Comic-Con dit jaar dat de 'Prawns' geïnspireerd zijn door het concept van insecten die gescheiden zijn van hun leiderschap (in zekere zin met geweld geëmancipeerd) en die worden geconfronteerd met de uitdagingen van het denken en het voor zichzelf opkomen.
Dus wat als buitenaardse wezens met dezelfde individualistische keuzes en uitdagingen te maken zouden krijgen als wij mensen? Sommigen zouden doden, anderen niet; sommigen zouden fysiek of mentaal uitblinken, anderen niet; sommigen zouden medelevend zijn, anderen niet; ze maakten allemaal hun eigen keuzes, hadden hun eigen emoties, politiek, enz...
VREEMDELINGEN VOOR DE 21e EEUW
...Ik besefte het pas Wijk 9 hoe gemakkelijk (of hoe lang) sciencefiction ons het idee van eentonige buitenaardse rassen met de paplepel heeft ingegoten. Het is meestal, 'Hé, wij zijn Klingons en we zijn zo! ' of 'Wij zijn Predators en wij doen dit!' Dan krijgen we uiteindelijk die ene autonome buitenaards wezen die de tegenstrijdige uitzondering is op de stereotyperegel – of, op zijn best, een buitenaardse cultuur die in fracties is verdeeld door een soort oppervlakkig/ideologisch verschil. Wat Wijk 9 gepresenteerd werd een veel frisser en uitdagender concept om mee om te gaan: een buitenaards ras dat zijn s@#$ niet bij elkaar heeft.
Nu voer ik geen kruistocht voor diversiteitsrechten voor ‘buitenaardse acteurs’ – begrijp me niet verkeerd. Wat ik zeg is dat Wijk 9 erin geslaagd een interessant en (hier is het belangrijkste deel) tot nadenken stemmend concept van individuen en de samenleving (buitenaards of menselijk) te presenteren door het tegenover een wereldse situatie te plaatsen die we kunnen begrijpen. Dat is goede sciencefiction, en het afschrijven of niet als zodanig erkennen is volgens mij oneerlijk.
Maar natuurlijk hebben sommige mensen betoogd (je kunt onze commentaarthread bekijken) dat (om te parafraseren) ‘het gebruik van buitenaardse wezens als een soort aas-en-schakelaar voor een ‘Wee is Afrika’-boodschap’ het VERSTE verwijderd is van originaliteit.
Ik denk niet dat daarover discussie nodig is Wijk 9 probeert in feite iets te zeggen over Zuid-Afrika (of misschien Afrika als geheel?) en de ervaringen van zijn volkeren. Maar goed, nee-zeggers, al dat gedoe over een frisse kijk op buitenaardse wezens en nieuwe conventies die in het sci-fi-genre worden geïntroduceerd, vindt ook plaats in deze film. De film werkt altijd op (minstens) twee niveaus; Ik weet dat veel mensen tegenwoordig niet de moeite nemen om geweldige literatuur te lezen, maar historisch gezien zijn de grootste verhalen die verteld worden meestal de verhalen die op meerdere niveaus werken, terwijl ze effectief een centraal verhaal vertellen.
Wijk 9 - ten goede of ten kwade - inspireert tot nieuwe overwegingen over een fantastisch concept (aliens) en geeft ons tegelijkertijd nieuwe redenen om na te denken over de realiteit van onze eigen wereld. Lijkt mij een prestatie.
Lees verder De Wijk 9 Debat
VERHAAL versus PREMIUM
Dit is degene die mij echt irriteert. Ik weet niet of veel mensen creatief schrijven, maar ik ga ervan uit dat jullie dat allemaal doen werkelijke levens en houd je niet bezig met creatief schrijven, neem maar aan van deze verliezer (waarschuwing: ik sta op het punt om gek te worden): er is een verschil tussen verhaal en uitgangspunt.
Ik lees steeds dat mensen kwaad zijn over het (opnieuw parafraserende) ‘Zwitserse kaasplot’ van Wijk 9:
Ze zeggen nooit waar de aliens vandaan komen!
Ze zeggen nooit waarom ze kwamen!
Ze laten nooit zien wat er met de verhuizing gebeurt!
Ze bouwen het op en dan gebeurt er niets, die alien vertrekt gewoon en we weten niet wat er gebeurt!
Waarom hebben de Aliens niet gewoon de krachten gebundeld en iedereen vermoord en District 9 veroverd als ze sterker waren?
HET HEEFT GEEN ZIN!!! ARGGGHHHH!
Oké, laten we dit eens doornemen:
Premisse = een raamwerk voor een verhaal - dat wil zeggen de omstandigheden, omstandigheden, tijd, plaats, enz. waarin het verhaal wordt verteld.
Verhaal = de verhalende (en emotionele) boog die zich binnen het uitgangspunt afspeelt.
Om de een of andere reden Wijk 9 heeft mensen verloren op dit. Het uitgangspunt is dat buitenaardse wezens twintig jaar geleden boven Johannesburg, Zuid-Afrika, landden. Niemand weet waarom of hoe ze daar vast kwamen te zitten. We ontdekken de buitenaardse wezens, zorgen ervoor dat ze weer gezond worden en geven ze dezelfde basishulp van een laag niveau die wij als 'medelevende' mensen aan alle dieren en volkeren bieden. Er is de gebruikelijke hoeveelheid semi-integratie en (poging tot) culturele vermenging en uiteindelijk nestelen de zaken zich in de zwakke co-existentie die zich vaak vormt tussen verschillende rassen, etniciteiten, religies en naties.
Is het echt zo ver, mensen? Om te geloven dat we na twintig jaar – nadat de aanvankelijke schok en ontzag en de vooroordelen en/of angsten allemaal waren uitgewerkt – dat we buitenaardse wezens die op onze planeet zijn gestrand zo heel anders zouden behandelen dan de visie die werd uiteengezet door Wijk 9 ? Is het ECHT zo ver?
Wat betreft degenen die bezwaar maken tegen HOE het uitgangspunt wordt geïntroduceerd (via fragmenten uit nieuws- en documentaireprogramma's): hoe verzamelen we anders informatie en 'leren' we over de wereld? Ben je elke avond in de bibliotheek aan het lezen? Of kijk je tv of beter nog, op internet, waar ze informatie al in leuke kleine soundbites hebben gesneden voor consumptie? En de informatie is bijna nooit volledig: we krijgen het fragment voor fragment, soundbite voor soundbite, en proberen het allemaal in ons hoofd te ordenen. EN WIJ GELOVEN WAT ZIEN, DE MEESTE VAN ONS. Ik kon geen betere manier bedenken om het uitgangspunt van deze film te introduceren dan de manier waarop deze tot stand is gebracht - of hoe effectief media, televisie en perceptie keer op keer in het verhaal aan bod komen.
Over het VERHAAL gesproken Wijk 9 - het gaat niet over de buitenaardse wezens, jongens, het gaat over de emotionele reis van Wikus Van De Merwe (Sharlto Copely), een man die begint als de ultieme belichaming van bureaucratische middelmatigheid die ten onrechte gezag heeft gekregen, die uiteindelijk compassie en respect leert voor degenen van wie hij ooit dacht hem vreemd is nadat hij gedwongen wordt de wereld (letterlijk) door hun ogen te zien. Dat verhaal speelt zich af binnen de premisse, maar de narratieve verplichting is niet om elke vraag te beantwoorden die door de premisse wordt opgeroepen: de taak van DIT VERHAAL was om ons mee te nemen op een zeer nuchtere emotionele boog door een alternatieve (maar denkbare) realiteit. En het is zijn verdienste dat Sharito Copely dat bijna in zijn eentje voor elkaar krijgt in een aangrijpende en geloofwaardige uitvoering. Een pluim.
Dat geef ik ook toe Wijk 9 heeft het wiel niet opnieuw uitgevonden met zijn 'Loop een mijl in andermans schoenen'-verhaal. Maar het heeft zeker de wagen gereviseerd waar het wiel op zit. Laten we eerlijk zijn, na Shakespeare en De Simpsons alles is zo goed als gedaan en alle geweldige verhalen zijn verteld: de truc is om ze op nieuwe manieren te vertellen, zodat de belangrijke boodschappen die ze overbrengen altijd relevant blijven in de veranderende tijden. Wijk 9 deed dat behoorlijk effectief en IMHO, behoorlijk krachtig.
Laten we het verhaal niet verwarren met het uitgangspunt, mensen. Argumenten die ik hoor over 'plotgaten' die nooit zijn opgevuld met betrekking tot waar de buitenaardse wezens vandaan kwamen, waarom ze kwamen, wat er gebeurde tijdens de verhuizing - ze zijn allemaal niet relevant voor het verhaal van Wikus Van De Merwe en zijn ervaringen in Wijk 9 . Deze vragen zijn allemaal relevant voor de stelling , ja, en misschien in de daaropvolgende (en onvermijdelijke) Wijk 9 sequels zullen we AL die antwoorden leren. Maar eerlijk gezegd zal het horen van die feiten voor mij lang niet zo overtuigend zijn als het verhaal van deze film.
Ik denk dat sommige mensen er nog steeds niet van hebben geleerd Kwijt of De Matrix-trilogie en wat er mis kan gaan als je elk element van je uitgangspunt – en eventuele 'slepende mysteries' eromheen – uitvoerig moet laten uitleggen. Ik denk dat mensen zijn vergeten waar de grens ligt tussen wat moet worden uitgelegd en wat aan de verbeelding kan worden overgelaten.
Geloven mensen überhaupt nog in verbeelding? (Snap je de grap?)
GOED FILMMAKEN - HERKEN JE HET?
We leven in een gevaarlijke tijd waarin een hele generatie naïeve jongeren denkt dat Michael Bay een visionair genie is op het gebied van maken Transformatoren 2 . Voorbij zijn de dagen van Hitchcock en Kubrick en de enige keer dat we de term 'auteur' meer gebruiken, is wanneer we beschrijven hoe glorieus verschrikkelijk een filmmaker Uwe Bol werkelijk is.
Voor Wijk 9, Neil Blomkamp maakte korte films en commercials die zo vernieuwend en spectaculair waren dat hij de sleutels van de film overhandigde Halo filmfranchise (al was het maar kort) en trok de aandacht van Peter Jackson, een andere innovatieve en spectaculaire filmmaker die vandaag de dag in de industrie werkzaam is. Wijk 9 werd gemaakt voor ongeveer miljoen, terwijl grote studio's vandaag de dag (f/x of qua verhaal) niet het maximale uit films kunnen halen met 3x dat budget (zie: G.I. Joe ).
Beste mensen, de hype is niet leeg of onverdiend: Neil Blomkamp is een uiterst getalenteerde en visionaire filmmaker met een lange carrière voor zich. Dat iemand dat feit niet onderkent, doet mij plotseling beseffen waarom Transformatoren 2 brak box office-records.
Kan het echt waar zijn dat mensen zo verdoofd zijn dat ze geweldige films niet meer herkennen als ze ze zien? Als je denkt dat ik deze vraag buiten de basis stel, laten we dan het totale gebrek aan respect onthouden De donkere ridder Toen het prijzenseizoen vorig jaar ronddraaide...
Tegenwoordig leven we in het prachtige tijdperk van 'Het is maar jouw mening, man.' Er zijn geen absolute waarden - 'A' is alleen 'A' als iemand die heeft mening dat is zo en het begrip 'kwaliteit' is gewoon een subjectieve perceptie geworden waar mensen wel of niet in willen geloven. Dit Wijk 9 Door het debat ben ik eigenlijk bang geworden dat de middelmatigheid zo wijdverbreid is geworden dat het te beangstigend is geworden om toe te geven dat we ons er in de meeste gevallen met onze nek in wentelen. En hoewel het misschien gemakkelijker is om je half tevreden te voelen als er niet zoiets bestaat als een lage standaard, wordt het net zo onmogelijk om te genieten van de hoogten en sensaties van het ervaren van iets uitzonderlijks.
Dat gezegd hebbende, het raadt het oordeel over Wijk 9 - duidelijk een goede film en een fantastische sciencefiction-inzending - zal op de een of andere manier ter discussie blijven staan...
In de tussentijd weet ik zeker dat je VEEL tegen mij wilt zeggen. Dus ga ervoor. Tot ziens in het commentaargedeelte.